Page content

Veelgestelde vragen

FAQ - Psycholoog Groningen

Veel mensen zouden best graag hulp willen inschakelen, maar ze aarzelen omdat ze niet goed weten wat een psycholoog nu precies doet. Het beeld wat ze hebben van een psycholoog is een hummende man met een baard, die knikt en weinig zegt, terwijl jij op een bank ligt en je allerdiepste zielenroerselen moet vertellen. Zo gaat het vaak in de film althans. Anderen denken dat een psycholoog gedachten kan lezen (ha! I wish!) of dat je toch echt gek moet zijn voordat je naar een psycholoog gaat. Tot zover alle stereotypen.



Wat doet een psycholoog niet?


Veel mensen zijn nu opgelucht: een psycholoog kan geen gedachten lezen. Jouw gedachten zijn helemaal van jou en daar kan niemand bij. Psychologen kunnen wel vaak goed aan je reacties of je gezichtsuitdrukkingen raden wat er in je omgaat. Maar dat is een kunst die iedereen kan leren.

Een psycholoog zal ook niet 45 minuten zitten hummen en knikken en nauwelijks iets terugzeggen. Een psycholoog heeft ook niet alle antwoorden, maar kan je wel gericht helpen om je eigen antwoorden te vinden op je vragen.

Een psycholoog praat je geen dingen aan die je niet hebt. Sommige mensen zijn bang dat ze gekker bij een psycholoog vandaan komen dan ze er heen gingen omdat ze allerlei labels krijgen opgeplakt. Bij een goede psycholoog hoef je daar geen zorgen om te maken. Die kijkt naar wat er speelt. En misschien krijgt dat waar jij mee zit eindelijk een naam, dat kan, maar dit is dan in feite geen nieuws.

Wat doet een psycholoog wel?


Een goede psycholoog zal naar je verhaal luisteren en je vragen stellen om zo verder te onderzoeken wat er aan de hand is. Samen bepalen jullie het doel van de gesprekken. Wat wil je leren, wat wil je begrijpen, wat wil je oefenen? De psycholoog helpt je met allerhande kennis, oefeningen en opdrachten om dit doel te bereiken.

Hoe de psycholoog dit precies doet, is heel erg afhankelijk van de achtergrond van de psycholoog. Sommige psychologen zijn hard en confronterend, anderen zijn meer van het langzaam laten groeien. Sommige psychologen hebben een bepaalde theorie van waaruit ze werken en naar mensen en hun problemen kijken. Hierdoor kunnen de opdrachten ook heel anders zijn. Meestal kun je dit wel op de website van een psycholoog lezen. Vraag er anders naar!

Een psycholoog staat open voor je input! Wees je ervan bewust dat een psycholoog weliswaar veel kennis heeft over hoe mensen ongeveer werken. Maar jij bent degene met expertise-kennis over hoe dat precies bij jou zit. Als jullie samenwerken en je beider kennis door elkaar husselen, dan komt daar altijd wel iets uit waar je mee verder kunt!

Twijfel je over het inschakelen van een psycholoog? Maak een afspraak voor een kennismakingsafspraak.
Dit verplicht je tot niets en daarna ben je al weer een heel stuk wijzer!

Met ingang van 2014 is bepaald dat alleen zwaardere psychisch klachten voor vergoeding vanuit de zorgverzekering in aanmerking komen. Licht psychologische
klachten mag de huisarts niet meer doorverwijzen naar de psycholoog. (Je mag wel zelf naar een psycholoog gaan, maar je krijgt de gesprekken dan niet vergoed)

Om te voorkomen dat de huisarts helemaal overloopt (en zelf psychisch klachten moet gaan behandelen, waar hij niet voor is opgeleid), is de POH-GGZ in het leven
geroepen. POH-GGZ staat voor PraktijkOndersteuner Huisarts Geestelijke GezondheidsZorg.

Misschien ken je de assistente die het spreekuur doet voor COPD/Astma of Diabetes? De POH-GGZ is iemand die een spreekuur doet voor psychologische klachten.

De POH-GGZ mag vijf gesprekken met voeren om te helpen bij psychologische klachten. De POH-GGZ zal eventueel ook de screening doen om te bepalen of een doorverwijzing naar de psycholoog wel of niet kan.

Vaak zal het zo zijn dat de POH-GGZ helpt om de ergste stress uit je situatie te halen, zodat het weer wat stabieler aanvoelt. Daarna kun je dan aan de onderliggende
problematiek werken in samenwerking met een psycholoog. De POH-GGZ blust de brand, de psycholoog gaat met jou op zoek waardoor de brand is ontstaan, zodat dat in de toekomst niet weer hoeft te gebeuren.

De POH-GGZ is een nieuwe functie. Deze kan ingevuld zijn door een ervaren SPV-er of maatschappelijk werker, maar ook door HBO-psychologen of basispsychologen.
Laat je goed informeren over de achtergrond/ervaring van de POH-GGZ. Mocht je het gevoel hebben dat de geboden zorg te weinig is voor jouw situatie, maak dit dan
bespreekbaar bij de POH-GGZ of de huisarts!

De afkorting DSM staat voor Diagnostic and Statistic Manual for Mental Disorders. Dit is een soort code-boek dat in de psychiatrie wordt gebruikt om alle mogelijke
psychische klachten te classificeren.

Een DSM-classificatie betekent dat gekeken wordt of uw klachten passen binnen de verschillende mogelijke stoornissen zoals deze in de DSM beschreven staan.

Dit idee komt voort uit de medische wereld. Daar is het handig om dit soort systemen op te zetten. Een gebroken been is immers een gebroken been. Het bot kan op een andere plaats gebroken zijn, of door een andere reden, maar de behandelwijze voor een gebroken been is helder vast te leggen. En of het been aan meneer Jansen of mevrouw de Vries vast zit, maakt voor de behandeling niet uit.

Zodra het gaat over psychische klachten krijg je echter een heel ander verhaal.

Een depressie bij meneer Jansen (die met z'n 19 jaar een auto-ongeluk heeft gehad en zijn droom om piloot te worden in duigen ziet vallen) of mevrouw de Vries (die met haar 76e steeds meer vereenzaamt, omdat haar man, die twee jaar geleden overleden is, altijd de sociale contacten 'deed'), dat maakt voor de behandeling wel degelijk uit!

De droom van de wetenschapper dat elke klacht is vast te leggen en dat er dan ook een vastgelegde behandeling op toegepast kan worden (zoals dat kan in de medische wereld) is in de psychologie een mythe. Er is dan ook veel discussie over het belang en het nut van de DSM.

De DSM in het zorgstelsel

Om meer te kunnen bezuinigen heeft de Minister van VWS besloten om in 2014 de DSM te gaan 'gebruiken'. Alleen klachten die zodanig ernstig zijn dat ze voldoen aan een DSM-classificatie komen voor vergoeding in aanmerking. Bovendien worden niet alle DSM-codes vergoed!

De DSM wordt vooral gebruikt in de psychiatrie. Jij, als gewoon mens, hebt soms last van 'gewone' psychologische klachten waar ik je graag bij help om erger te voorkomen. Helaas valt dit niet meer binnen het zorgverzekeringspakket.

Je moet dus of zelf betalen, of wachten tot de klachten erger worden, of met je huisarts (die de verwijsbrief moet schrijven) overeenkomen, dat je een DSM-code krijgt
terwijl dit misschien niet zo is.

Hoe dit tot besparingen en betere zorg gaat leiden is voor veel psychologen een raadsel. We wachten op een doorbraak van wijsheid bij het Ministerie van VWS en raden iedereen aan zijn stemrecht gezond te gebruiken.

Waarom heb ik een verwijsbrief van de huisarts nodig?

Omdat het Ministerie van VWS bepaald heeft dat alleen medische zorg vergoed mag worden vanuit de zorgverzekering, is een verwijsbrief van de huisarts nodig als 'bewijs' dat de psychologische hulp echt medisch noodzakelijk is.

In 2014 is dit nog verder aangescherpt: alleen een verwijsbrief is niet meer voldoende, de huisarts moet ook screenen of je klachten ernstig genoeg zijn. Als de huisarts vermoedt dat dit zo is dan mag hij/zij je doorsturen naar een psycholoog. Zo niet dat verwijst hij/zij je door naar de POH-GGZ van de huisartsenpraktijk.

Wat moet er in de verwijsbrief van de huisarts staan?

De psycholoog is verplicht om te controleren of de verwijsbrief aan bepaalde voorwaarden voldoet. Het scheelt ons veel werk als je deze informatie met je huisarts wilt delen (voor zover deze nog niet op de hoogte is). Een niet geldige verwijsbrief kan er toe leiden dat zorgverzekeraars met terugwerkende kracht geld terugvorderen. Je begrijpt dat ik dit financiële risico niet kan lopen. Een geldige verwijzing is dus een absolute voorwaarde voor vergoeding vanuit de basis verzekering.

De volgende gegevens moeten op de verwijsbrief staan:


  • NAW-gegevens van de huisarts

  • AGB-code van de huisarts

  • Naam en adres van de cliënt

  • Geboortedatum van de cliënt

  • BSN-nummer van de cliënt

  • Zorgverzekeraar en polisnummer

  • Kort beschrijving van de klachten

  • Gebruikte screeningsmethode

  • Uitkomst van de screening: (vermoeden) DSMIV-classificatie

  • Verwijzing naar GBGGZ of SGGZ

  • Eventueel relevante voorgeschiedenis

  • Handtekening huisarts (en evt. stempel praktijk)


Om het nog eens extra ingewikkeld te maken, niet elke DSMIV-classificatie komt in aanmerking voor vergoeding ...

!Goed om te weten!

  • Hulp bij relatieproblematiek wordt niet vergoed.

  • Hulp bij stress, burn-out en werkgerelateerde problemen wordt niet vergoed.

  • Er is geen eigen bijdrage. De kosten tellen wel mee voor uw eigen risico van 385,- euro (of meer als uw vrijwillig uw eigen risico heeft verhoogd).

  • Er zit geen extra vergoeding in de aanvullende verzekering. Met uitzondering van ONVZ en VVAA.


Samenvattend:

Wilt u dat uw gesprekken vergoed worden? Ga dan eerst naar de huisarts voor een verwijsbrief met (vermoeden van) DSM-classificatie.

Ik wil geen verwijsbrief van mijn huisarts, wat nu?

Zonder verwijsbrief kan een psycholoog geen vergoeding declareren bij je zorgverzekeraar en zul je de gesprekken zelf moeten betalen. Denk je aan een aantal gesprekken genoeg te hebben, dan kan dit best uit. Voor vergoeding uit de basis-verzekering betaal je namelijk je eigen risico van 385,- euro.

Vroeger viel de psychologische zorg niet in de basisverzekering. Als je naar een psycholoog ging, dan betaalde je dit zelf. Eventueel had je een aanvullende verzekering. Dan werden er vaak wel gesprekken vergoed. Hoe beter je aanvullende verzekering, hoe meer vergoeding.

Op een gegeven moment is besloten om de psychologische zorg over te zetten naar de basisverzekering. Iedereen had daarmee recht op zorg. In het basispakket zaten 8 gesprekken die iedereen naar believen kon inzetten.

Omdat bleek dat dit toch wel een grote kostenpost werd, is in 2013 besloten dit terug te brengen naar 5 gesprekken.

Met de komst van de crisis en het verder aantrekken van de broekriem is in 2014 een heel nieuw systeem opgetuigd wat voor nog verdere bezuinigingen zou moeten zorgen. Het aantal te behandelen klachten werd ingeperkt en nog verder teruggedraaid in 2015.

Toename van de macht van zorgverzekeraars
Om de kosten binnen de perken te houden is besloten dat de zorgverzekeraar moet kunnen bepalen of de behandeling 'rechtmatig' is geweest. Er moet een verwijzing van de huisarts zijn en slechts een beperkt aantal klachten komt voor behandeling vanuit de basisverzekering in aanmerking.

Ook wil de zorgverzekeraar zo efficiënt mogelijk zorg inkopen en wil hij dus graag van alles weten over de effectiviteit van behandelingen en daarmee de kwaliteit van de psycholoog. Deze twee hebben statistisch niet veel met elkaar te maken, maar dat wordt ter zijde geschoven.

Enorme administratieve last voor de psycholoog
Dit alles leidt ertoe dat de psycholoog een grote administratieve last erbij heeft gekregen. Hij moet op de minuut bijhouden hoeveel tijd hij waar aan besteed. Hij moet de verwijsbrief van de huisarts controleren op ongeveer 11 criteria (als de verwijsbrief niet klopt kan de zorgverzekeraar tot 2 jaar terug het geld terugvorderen). Er moeten voor en na behandelingen allerlei vragenlijsten worden ingevuld, die moeten worden aangeleverd aan een instelling waarvan niet duidelijk is wat deze met al deze gegevens gaat doen, noch in hoeverre dit anoniem gebeurt.

De psycholoog moet ervoor zorgen dat het aantal directe en indirecte minuten in een bepaalde verhouding staan. De psycholoog moet zorgen dat er een bepaalde verdeling tussen kort, middel en lange producten blijft bestaan. Daarnaast krijgt de psycholoog een plafondbudget opgelegd waar hij niet over heen mag en hij moet zorgen dat dit op een beetje gespreide manier in het jaar binnen komt.

De meeste van de eisen van de zorgverzekeraar liggen buiten de macht van de psycholoog. De zorgverzekeraars stellen dus heel veel eisen, waar vaak niet eens aan te voldoen is, maar wel op straffe van terugvordering van het gedeclareerde geld.

Voor veel psychologen - zeker kleine praktijken zonder secretariaat, die dus de administratie zelf doen - is dit niet te doen. Ze weigeren nog langer om alle plichten te krijgen en al het risico te dragen zonder enige vorm van recht of inspraak daarvoor terug te krijgen.

Schending van privacy door de zorgverzekeraar
Een ander - ook niet onbelangrijk punt- is dat zorgverzekeraars steeds meer toegang krijgen tot privacy-gevoelige informatie. Je diagnose bijvoorbeeld. Onder het mom van 'controle van rechtmatigheid' moet de zorgverzekeraar weten wat je klachten waren om te bepalen of dit wel of niet onder de basisverzekering valt. Mevrouw Schippers draagt hier naar hartenlust aan bij door de zorgverzekeraars meer en meer macht te geven.

Niemand weet echter wat de zorgverzekeraar met deze informatie doet. Er zijn mensen die geen hypotheek of andere verzekering hebben gekregen omdat via via is achterhaald dat ze een psychische diagnose in hun dossier hadden staan. Veel psychologen vinden dit veel te ver gaan.

De vertrouwelijkheid en de privacy is een heel belangrijk onderdeel van de therapie. Jij als cliënt moet je vrij voelen om te kunnen vertellen wat je wilt vertellen, zonder dat dit gevolgen heeft in de buitenwereld.

Hoe dit zich verder ontwikkelt, is de vraag. Op dit moment (maart 2015) zijn de huisartsen begonnen om in opstand te komen. Veel psychiaters verenigen zich en weigeren contracten af te sluiten. Meer en meer psychologen besluiten contractvrij te gaan werken. Het zal de komende maanden spannend worden.

Wat jij kunt doen om ons te helpen


Goed je stemrecht gebruiken natuurlijk. Maar iets heel praktisch: sluit een restitutie-polis af. Zo kun je naar een contractvrije psycholoog gaan en toch 100% vergoed krijgen. (dit geldt op moment van schrijven, de situatie voor 2017 en later is onduidelijk).

Meer informatie vind je op de website Contractvrije Psycholoog

Een psycholoog en een psychotherapeut hebben allebei de opleiding psychologie gedaan. Een psychotherapeut heeft een extra opleiding gehad gericht op de behandeling van complexe en langerdurende behandelingen (denk aan persoonlijkheidsproblemen zoals borderline of een zware depressie). Een psychotherapeut werkt dan ook meestal in de gespecialiseerde GGZ (vroeger tweedelijns zorg).

Sinds twee jaar hebben de meeste huisartsen een POH-GGZ in dienst. Een PraktijkOndersteuner-Huisartsen Geestelijke-GezondheidsZorg. Net als voor COPD of diabetes is er nu dus ook een doktersassistent voor psychische klachten. Een POH-GGZ-er is niet altijd een psycholoog qua opleiding en achtergrond (hoewel hij of zij in de praktijk vaak wel zo genoemd wordt). Vraag dus na wat voor hulpverlener het is en wat de opleiding en ervaring is. Vaak mogen ze 5 gesprekken voeren van ca. 20 minuten. In sommige gevallen is dit voldoende om de ergste druk van de ketel te halen. Wil je intensievere hulp of ben je niet tevreden, overleg dit met de POH-GGZ-er of vraag de huisarts om een verwijzing naar een GZ-psycholoog (BGGZ)

Verzekeraars doen hun uiterste best om meer en meer over uw privacy te weten te komen. Als psychologen doen wij ons uiterste best om dit zoveel mogelijk te voorkomen. De informatie die zorgverzekeraars nodig hebben zijn uw naam, adres, naam verwijzer, naam psycholoog en datum van de verwijsbrief. Overige informatie kunt u afschermen door een privacy-verklaring te ondertekenen. Bij het eerste gesprek krijgt u deze van de psycholoog. De zorgverzekeraar heeft geen recht op diagnose-informatie (ook als ze de indruk wekken dat ze dit wel moeten weten!). Betaalt u de gesprekken zelf, dan blijft alle informatie tussen ons.

Alleen bij een geldige verwijzing van de huisarts kunnen gesprekken vergoed worden vanuit de basisverzekering. Dit betekent o.a. dat u een diagnose moet hebben die vergoed wordt (meestal depressie of angst) en dat de klachten voldoende ernstig zijn. Burn-out, rouw, werk- en relatiegerelateerde klachten worden niet vergoed. Overleg met uw huisarts wat het meest passend is voor uw situatie.